Từ sắp xếp mạng lưới trường học, giải quyết bài toán đội ngũ đến miễn phí sách giáo khoa, phát triển STEM, ngoại ngữ, chuyển đổi số và ưu tiên giáo dục vùng biên giới, Quảng Ninh đang cụ thể hóa Nghị quyết số 71-NQ/TW bằng những chính sách, nhiệm vụ ngày càng đi vào thực chất. Năm học 2026-2027 được xác định là một dấu mốc quan trọng để kiểm chứng năng lực triển khai nghị quyết trong thực tiễn.
Quảng Ninh sẵn sàng năm học mới, đưa Nghị quyết 71 vào thực tiễn
Năm học 2026-2027 đang đến gần. Với Quảng Ninh, công tác chuẩn bị năm học mới không chỉ là câu chuyện trường lớp, đội ngũ hay sách giáo khoa, mà còn là một phần quan trọng trong quá trình đưa Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo vào cuộc sống.
Thực hiện chỉ đạo của Trung ương, Thủ tướng Chính phủ và Thường trực Tỉnh ủy, từ tháng 6/2026, UBND tỉnh Quảng Ninh đã liên tục tổ chức các cuộc họp chuyên đề, kiểm điểm tiến độ theo từng nhóm nhiệm vụ; trực tiếp rà soát với 54 xã, phường, đặc khu. Từng nội dung từ mạng lưới trường lớp, tuyển sinh, đội ngũ, cơ sở vật chất, thiết bị, sách giáo khoa đến an toàn trường học đều được xác định rõ trách nhiệm, tiến độ và yêu cầu hoàn thành.
Quan điểm xuyên suốt được tỉnh đặt ra rất rõ: không để thiếu chỗ học, thiếu giáo viên, thiếu sách giáo khoa và các điều kiện dạy học thiết yếu; không đưa công trình, thiết bị chưa bảo đảm an toàn vào sử dụng; người đứng đầu phải chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng và kết quả thực hiện.
Theo báo cáo của UBND tỉnh, năm học 2026-2027, Quảng Ninh dự kiến duy trì 346 cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và 1 Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên tỉnh. Tổng số người học dự kiến đạt 371.313, tăng 1.111 người so với năm học trước.
Đáng chú ý, sự biến động không đồng đều giữa các cấp học đặt ra yêu cầu điều tiết linh hoạt. Trong khi mầm non tăng 163 trẻ thì tiểu học giảm 2.924 học sinh; THCS tăng 1.830 học sinh và THPT tăng tới 3.649 học sinh. Vì vậy, tỉnh đang tiếp tục rà soát quy mô tuyển sinh, số lớp, phòng học và đội ngũ theo từng địa bàn, nhằm bảo đảm đủ chỗ học, không để xảy ra quá tải cục bộ.
Bài toán đội ngũ cũng đang được tập trung xử lý. Toàn ngành được giao 19.426 người làm việc hưởng lương từ ngân sách nhà nước, hiện có 18.329 người. Tỉnh tiếp tục rà soát để tuyển dụng số chỉ tiêu còn lại, ưu tiên các cấp học, môn học và địa bàn thiếu giáo viên; đồng thời dự kiến điều động khoảng 350 giáo viên, thực hiện dạy liên trường, điều tiết và cân đối cơ cấu môn học.
Không chỉ bổ sung về số lượng, chất lượng đội ngũ cũng được chú trọng. Trong tháng 7 và tháng 8/2026, ngành Giáo dục tổ chức gần 30.000 lượt bồi dưỡng cán bộ quản lý, giáo viên về trí tuệ nhân tạo, sử dụng thiết bị dạy học, đổi mới phương pháp, công tác chủ nhiệm, chương trình và sách giáo khoa.
Đây cũng là một trong những điểm cho thấy sự thay đổi trong cách tiếp cận: chuẩn bị cho năm học mới không dừng ở việc “đủ người đứng lớp”, mà hướng tới một đội ngũ có năng lực đáp ứng những yêu cầu mới của giáo dục.
Từ những chính sách “đi vào đời sống”
Một trong những điểm nhấn của năm học 2026-2027 là chính sách cấp miễn phí sách giáo khoa. Toàn tỉnh có nhu cầu 288.278 bộ sách, với kinh phí dự kiến hơn 73,3 tỷ đồng theo báo cáo của UBND tỉnh; các cơ sở giáo dục đang khẩn trương hoàn thiện việc lựa chọn đơn vị cung cấp và các thủ tục liên quan, bảo đảm học sinh có đủ sách trước khi bước vào năm học mới.
Đây là một chính sách thể hiện khá rõ tinh thần của Nghị quyết 71: những mục tiêu lớn về phát triển giáo dục phải được cụ thể hóa bằng những lợi ích mà người học và gia đình có thể cảm nhận trực tiếp.
Cùng với sách giáo khoa, cơ sở vật chất tiếp tục được đầu tư. Quảng Ninh hiện có 11.765 phòng học, tỷ lệ kiên cố hóa đạt 100%. Tỉnh đang đầu tư xây dựng mới 15 trường, trong đó 8 trường dự kiến đưa vào sử dụng từ đầu năm học; đồng thời cải tạo, sửa chữa 64 trường.
Đặc biệt, khu vực biên giới tiếp tục được ưu tiên với 6 trường đang được tập trung hoàn thiện, gồm 5 trường phổ thông nội trú tại Quảng Sơn, Bình Liêu, Hoành Mô, Quảng Đức, Đồng Tâm và Trường Tiểu học và THCS Hải Sơn. Cùng với xây dựng trường, tỉnh chuẩn bị đồng bộ các điều kiện về tuyển sinh, đội ngũ, thiết bị, nội trú, bán trú để các cơ sở này có thể hoạt động thực chất, hiệu quả.
Cách làm này cho thấy một hướng ưu tiên nhất quán: phát triển giáo dục phải đi cùng bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, nhất là ở những địa bàn còn khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo.
Một năm đưa Nghị quyết 71 từ chủ trương thành hành động
Sau gần một năm triển khai, điểm đáng chú ý nhất trong thực hiện Nghị quyết 71 tại Quảng Ninh là sự chuyển dịch từ quán triệt, xây dựng chương trình, kế hoạch sang tổ chức thực hiện bằng các đề án, cơ chế, chính sách và nhiệm vụ cụ thể.
Ngay từ tháng 10/2025, Quảng Ninh đã chủ động tổ chức lại mạng lưới trường học. Toàn tỉnh giảm 280/570 đầu mối cơ sở giáo dục công lập, đạt 49,12%; riêng các cơ sở thuộc cấp xã giảm 265/520 đầu mối, tương đương 51%.
Điều đáng nói là việc sắp xếp không chỉ nhằm giảm đầu mối. Sau sắp xếp, tỉnh chuyển trọng tâm sang kiện toàn tổ chức bên trong, hoàn thiện mô hình quản trị, điều tiết đội ngũ, sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, tài sản và hướng tới mục tiêu “trường mới - chất lượng cao hơn”.
Đây cũng là một trong những thử thách lớn của mô hình quản lý giáo dục trong điều kiện chính quyền địa phương hai cấp. Khi các cơ sở giáo dục từ mầm non đến THCS được chuyển giao cho cấp xã quản lý, yêu cầu đặt ra không chỉ là phân cấp mà còn phải gắn phân cấp với trách nhiệm, kiểm tra, giám sát và hiệu quả thực tế.
Song song với đổi mới quản trị, Quảng Ninh đã dành nguồn lực đáng kể cho giáo dục. Các chính sách giáo dục đặc thù của tỉnh có quy mô hỗ trợ trên 539.000 lượt người học và nhà giáo. Năm 2026, dự toán giao đầu năm cho giáo dục và đào tạo là 8.097 tỷ đồng; trong năm, ngân sách tỉnh bổ sung khoảng 995 tỷ đồng để thực hiện các chính sách về học phí, sữa học đường, sách giáo khoa miễn phí, phổ cập giáo dục mầm non, phụ cấp ưu đãi đối với nhà giáo và hỗ trợ bữa ăn cho học sinh tại các xã biên giới đất liền.
Lũy kế ngân sách dành cho giáo dục đến thời điểm báo cáo đạt 9.093 tỷ đồng, chiếm trên 21% tổng dự toán chi ngân sách địa phương.
Nguồn lực ấy được định hướng vào ba nhóm chính: bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục; nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng và điều kiện học tập; đồng thời phát triển giáo dục mũi nhọn, khuyến khích học sinh có năng lực nổi trội và động viên đội ngũ nhà giáo.
Không chỉ học kiến thức, hướng tới năng lực của công dân tương lai
Một điểm nổi bật khác trong triển khai Nghị quyết 71 tại Quảng Ninh là thúc đẩy chuyển đổi số, ngoại ngữ và STEM.
Đến nay, 100% cơ sở giáo dục sử dụng hệ thống quản lý trường học trực tuyến, thực hiện học bạ số, sổ điểm điện tử và có khả năng tổ chức dạy học trực tuyến. Tỉnh cũng đã thí điểm dạy học trực tuyến liên trường, qua đó góp phần khắc phục tình trạng thiếu giáo viên cục bộ ở một số khu vực miền núi, biên giới, hải đảo.
Trong lĩnh vực ngoại ngữ, Quảng Ninh triển khai Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học” và tăng cường dạy, học ngoại ngữ giai đoạn 2026-2030; đồng thời tổ chức dạy tiếng Trung Quốc phù hợp với nhu cầu, điều kiện tại địa bàn biên giới.
Với STEM và trí tuệ nhân tạo, 100% cơ sở giáo dục đã đạt mức độ chuyển đổi số từ mức 2 trở lên, trong đó 50% đạt mức 3; 50% cơ sở giáo dục thí điểm giáo dục trí tuệ nhân tạo. Tỉnh đặt mục tiêu đến ngày 30/8/2026, tối thiểu 50% cơ sở giáo dục phổ thông công lập hoàn thành trang bị phòng thực hành STEM và 100% cơ sở có giáo viên STEM nòng cốt.
Cùng với đó, kế hoạch tổ chức dạy học 2 buổi/ngày hướng tới 100% cơ sở giáo dục phổ thông đủ điều kiện triển khai từ năm học 2026-2027. Buổi học thứ hai được định hướng cho ngoại ngữ, thể chất, nghệ thuật, kỹ năng sống, năng lực số, hướng nghiệp và trải nghiệm, qua đó mở rộng không gian phát triển toàn diện cho học sinh.
Như vậy, đổi mới giáo dục ở Quảng Ninh đang được đặt trong một hệ sinh thái rộng hơn: từ kiến thức đến kỹ năng, từ lớp học truyền thống đến môi trường số, từ ngoại ngữ đến STEM, từ giáo dục đại trà đến phát triển nhân lực chất lượng cao.
Những mô hình mới, những kỳ vọng mới
Năm học 2026-2027 cũng đánh dấu việc Quảng Ninh chuẩn bị triển khai một số nhiệm vụ mới có tính trực tiếp và thiết thực đối với người học.
Tỉnh đang hoàn thiện thủ tục thành lập Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập tỉnh, làm đầu mối chuyên môn cấp tỉnh về phát hiện, đánh giá, can thiệp sớm và hỗ trợ giáo dục hòa nhập đối với trẻ em, học sinh khuyết tật.
Đề án đưa đón học sinh bằng xe buýt điện tại các phường Hạ Long, Hồng Gai và Hà Tu dự kiến tổ chức 6 tuyến, khoảng 50 xe loại 30 chỗ, phục vụ hơn 2.100 học sinh có nhu cầu, với 171 điểm đón, trả. Mục tiêu là đưa dịch vụ vào hoạt động trước ngày 30/8/2026.
Cùng với đó là kế hoạch lắp đặt điện mặt trời mái nhà và trang bị điều hòa tại các cơ sở giáo dục công lập; những nhiệm vụ này đang được rà soát về danh mục, đối tượng, quy mô và khả năng cân đối nguồn lực, bảo đảm đầu tư đúng trọng tâm, an toàn, tiết kiệm và hiệu quả.
Các chính sách mới vì thế không chỉ hướng tới một năm học “đủ điều kiện”, mà còn đặt nền móng cho một môi trường giáo dục hiện đại, an toàn và nhân văn hơn.
Năm học mới - một phép thử của năng lực thực hiện
Dù công tác chuẩn bị cơ bản bảo đảm tiến độ, Quảng Ninh vẫn còn những nhiệm vụ cần tiếp tục tập trung, nhất là bố trí đội ngũ, hoàn thiện một số công trình, mua sắm thiết bị và sách giáo khoa. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc nhiều nhiệm vụ mới được triển khai đồng thời, yêu cầu phối hợp và nguồn lực lớn, trong khi một số cơ sở pháp lý, hướng dẫn chuyên ngành được ban hành muộn hơn dự kiến.
Tuy nhiên, tỉnh đã xác định rõ các mốc hoàn thành và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị. Mục tiêu cao nhất là không để những phần việc còn lại ảnh hưởng đến việc đón học sinh trở lại trường.
Theo đánh giá của UBND tỉnh, các điều kiện cơ bản tổ chức năm học 2026-2027 đã được chuẩn bị đồng bộ theo lộ trình; mạng lưới trường lớp ổn định, các điều kiện về đội ngũ, cơ sở vật chất, thiết bị, sách giáo khoa và chuyên môn đang được hoàn thiện theo các mốc đã xác định.
Ngày khai giảng 5/9/2026 vì thế không chỉ mở đầu một năm học mới. Ở một góc nhìn rộng hơn, đó còn là thời điểm những chủ trương về đột phá phát triển giáo dục được kiểm chứng bằng những điều rất cụ thể: một lớp học đủ giáo viên, một học sinh có đủ sách, một ngôi trường an toàn, một vùng biên giới có thêm cơ hội học tập, một giờ học có công nghệ và STEM, một môi trường giáo dục quan tâm hơn đến thể chất, kỹ năng, nghệ thuật và khả năng thích ứng của học sinh.
Nghị quyết 71 đặt ra những mục tiêu lớn cho giáo dục Việt Nam. Với Quảng Ninh, bước đầu quan trọng là đã biến nhiều mục tiêu ấy thành chương trình, đề án, chính sách và nhiệm vụ cụ thể. Phần việc phía trước vẫn còn rất dài, nhưng một năm học mới được chuẩn bị chủ động, đồng bộ và sát từng cơ sở giáo dục đang cho thấy một điều rõ ràng: Nghị quyết chỉ thực sự có sức sống khi được đo bằng những thay đổi trong đời sống, và giáo dục là lĩnh vực mà mỗi thay đổi tích cực đều có thể tạo ra giá trị cho nhiều thế hệ.
