Tại diễn đàn lớn của Hội Báo toàn quốc năm 2026, câu chuyện “mở lòng” và chủ động “đặt hàng” báo chí của người đứng đầu Thành ủy Hải Phòng đã để lại những gợi mở mang tính đột phá về tư duy quản trị và truyền thông chính sách. Là hai địa phương láng giềng đứng đầu về tốc độ tăng trưởng kinh tế và cải cách hành chính tại phía Bắc, Quảng Ninh có nhiều nét tương đồng sâu sắc. Việc phân tích thực trạng công tác truyền thông kinh tế, từ đó rút ra các bài học kinh nghiệm và hệ thống giải pháp hành động sẽ giúp báo chí vùng Mỏ phát huy tối đa vai trò là nguồn lực tinh thần, đồng hành kiến tạo sự phát triển bền vững cho địa phương.

Bài học về tư duy truyền thông chính sách cởi mở tại Hội Báo toàn quốc 2026

Trong khuôn khổ phiên khai mạc Hội Báo toàn quốc năm 2026 diễn ra vào ngày 19/6/2026 tại Thành phố Cảng, bài phát biểu của đồng chí Lê Ngọc Châu - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Hải Phòng đã thu hút sự quan tâm, thảo luận sôi nổi của đông đảo đại biểu và giới làm báo cả nước. 

Bên cạnh việc chia sẻ những con số ấn tượng về kinh tế - xã hội của thành phố mới Hải Phòng (được sáp nhập cùng tỉnh Hải Dương từ ngày 01/7/2025) như quy mô kinh tế đứng thứ 3 toàn quốc, tăng trưởng GRDP duy trì hai con số liên tục trong 11 năm và thu hút FDI 6 tháng đầu năm 2026 ước trên 3 tỷ USD... người đứng đầu Thành ủy Hải Phòng đã đưa ra một thông điệp rất thẳng thắn, cầu thị về mối quan hệ giữa chính quyền địa phương và các cơ quan truyền thông. 

Đồng chí khẳng định, mọi thành quả kinh tế - xã hội hay việc giữ vững vị thế đầu bảng về Chỉ số cải cách hành chính (PAR INDEX), Chỉ số hài lòng của người dân (SIPAS) đều có dấu ấn đồng hành, hỗ trợ không ngừng nghỉ của báo chí. Đáng chú ý, Hải Phòng đã chủ động đề nghị các cơ quan thông tấn Trung ương và địa phương bạn ưu tiên mở rộng diện bao phủ, xây dựng các chuyên trang, chuyên mục sinh động, chuyên sâu để quảng bá môi trường đầu tư thông thoáng và các dự án trọng điểm. Tư duy coi sự vào cuộc của báo chí là một "nguồn lực thúc đẩy phát triển" chính là bài học thực tiễn vô giá cho công tác truyền thông chính sách hiện nay.

Thực trạng và những nút thắt trong truyền thông kinh tế tại Quảng Ninh

Quảng Ninh – tỉnh láng giềng kề cận của Hải Phòng – cũng là một "ngôi sao sáng" về phát triển kinh tế và nhiều năm liền nắm giữ kỷ lục về chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI). Dù hệ thống báo chí của tỉnh đã rất tích cực vào cuộc, tuy nhiên, nhìn nhận một cách khách quan chuyên môn, công tác truyền thông chính sách kinh tế trên địa bàn vẫn tồn tại một số "nút thắt":

Xu hướng hành chính hóa thông tin: Nhiều tác phẩm báo chí viết về kinh tế mới chỉ dừng lại ở việc chuyển hóa cơ học các con số, số liệu thô từ báo cáo của các sở, ban, ngành thành văn bản báo chí. Thiếu những bài viết phân tích chuyên sâu dưới góc nhìn kinh tế học, thiếu sự phản biện mang tính xây dựng và các dự báo xu hướng thị trường.

Tính thụ động trong tương tác thông tin: Mối quan hệ phối hợp giữa một số địa phương, ngành chức năng với các phóng viên, nhà báo có lúc còn mang tính "sự vụ". Khi có dự án lớn hoặc chính sách mới ban hành, công tác truyền thông thường đi sau hoặc chỉ mang tính thông báo, chưa tạo được dòng dư luận chủ động định hướng trước nhằm thu hút dòng vốn đầu tư.

Sự thiếu hụt của các vệt bài mang tính kiến tạo: Các bài viết phóng sự, điều tra kinh tế chuyên sâu, hiến kế cho sự phát triển của doanh nghiệp hay gỡ khó cho các vùng dự án đặc thù tại Quảng Ninh chưa xuất hiện nhiều và liên tục.

Hệ thống giải pháp đột phá nâng cao năng lực truyền thông kinh tế vùng Mỏ

Từ những gợi mở tại không gian nghề nghiệp Hội Báo toàn quốc, Hội Nhà báo tỉnh Quảng Ninh cần phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý và các cơ quan báo chí địa phương tập trung triển khai các nhóm giải pháp trọng tâm:

Chuyển dịch tư duy từ “đưa tin phản ánh” sang “truyền thông kiến tạo”: Đội ngũ phóng viên mảng kinh tế của Quảng Ninh cần được khuyến khích dấn thân, thay đổi cách tiếp cận đề tài. Báo chí không chỉ đưa tin về các sự kiện khởi công, khánh thành hay số liệu tăng trưởng, mà phải chủ động đi sâu phân tích cơ chế chính sách vượt trội của tỉnh, phân tích lợi thế cạnh tranh về hạ tầng giao thông kết nối đồng bộ. Từ đó, biến tác phẩm báo chí thành một cuốn "cẩm nang" đầu tư, trực tiếp thu hút và củng cố niềm tin cho các tập đoàn, doanh nghiệp chiến lược trong và ngoài nước.

Hoàn thiện và vận hành hiệu quả cơ chế “đặt hàng” truyền thông: Hội Nhà báo tỉnh cần tham mưu cho UBND tỉnh chủ động xây dựng cơ chế cung cấp thông tin minh bạch, định kỳ và kịp thời cho báo chí. Đẩy mạnh mô hình "đặt hàng" truyền thông có trọng tâm, trọng điểm đối với các cơ quan báo chí lớn của Trung ương và tỉnh bạn. Tập trung truyền thông mạnh mẽ vào các lĩnh vực mũi nhọn của Quảng Ninh như: kinh tế biển, công nghiệp chế biến - chế tạo, du lịch dịch vụ đẳng cấp quốc tế và các chỉ số cải cách hành chính.

Ứng dụng phương thức báo chí dữ liệu và trực quan hóa chính sách: Thay vì những bài viết dài dòng, khô khan đầy rẫy số liệu, các tòa soạn cần thúc đẩy phóng viên áp dụng phương thức báo chí dữ liệu (Data Journalism). Sử dụng triệt để các công cụ đồ họa, Infographic, Video đồ họa (Motion Graphics) để đơn giản hóa, trực quan hóa các quy trình thủ tục đầu tư, các chính sách ưu đãi thuế hay quy hoạch đất đai của tỉnh. Điều này giúp doanh nghiệp và người dân dễ đọc, dễ hiểu, tạo sự đồng thuận cao trong việc triển khai các mục tiêu chiến lược của tỉnh.

Nâng cao hàm lượng khoa học và chuyên môn thông qua mạng lưới chuyên gia: Khuyến khích các cơ quan báo chí xây dựng các chuyên mục tọa đàm, đối thoại có sự tham gia sâu của các chuyên gia kinh tế hàng đầu, các nhà quản lý và đại diện cộng đồng doanh nghiệp. Việc đưa góc nhìn khách quan của các chuyên gia vào tác phẩm báo chí sẽ giúp các tuyến bài viết về kinh tế của Quảng Ninh tăng tính thuyết phục, nâng cao hàm lượng tri thức và có giá trị tham khảo cao cho công tác điều hành của cấp ủy, chính quyền tỉnh.

 

VP Hội Nhà báo tỉnh